Jak wygląda przygotowanie na przyszłe pandemie? 25 września 2026 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ zorganizowało drugie spotkanie wysokiego szczebla poświęcone zapobieganiu pandemiom, gotowości i reagowaniu. Przywódcy ponowili deklarację współpracy oraz inwestowania w odporne systemy zdrowia. WHO przypomina, że negocjacje nad ważnym elementem porozumienia pandemicznego nadal trwają.
Drugie spotkanie poświęcone pandemiom
Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych zorganizowało 25 września 2026 r. drugie spotkanie wysokiego szczebla dotyczące zapobiegania pandemiom, gotowości i reagowania. Pierwsze odbyło się w 2023 r., po doświadczeniach pandemii COVID-19. Według Światowej Organizacji Zdrowia uczestnicy podkreślali, że bezpieczeństwo zdrowotne zależy nie tylko od ministerstw zdrowia: potrzebne są działania rządów, lokalnych społeczności i wielu sektorów.
W komunikacie WHO opisano deklarację polityczną jako odnowienie zobowiązań państw. Wskazano w niej na współpracę międzynarodową, trwałe finansowanie, wzmocnienie systemów zdrowia i bardziej sprawiedliwy dostęp do szczepionek, leków, testów oraz innych narzędzi. Są to kierunki działania, a nie gotowy plan wdrażany automatycznie w każdym kraju.
Co zmieniło się od poprzedniego spotkania?
WHO wymienia dwa ważne postępy: przyjęcie Porozumienia WHO w sprawie pandemii oraz poprawki do Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych z 2005 r. Jednocześnie negocjacje nad załącznikiem dotyczącym systemu dostępu do patogenów i podziału korzyści (PABS) nadal trwają. Ma on określać zasady szybkiego udostępniania patogenów o potencjale pandemicznym oraz sprawiedliwego dzielenia się produktami i korzyściami wynikającymi z badań. WHO wskazuje, że przyjęcie załącznika jest potrzebne, zanim państwa członkowskie rozpoczną krajowe rozpatrywanie ratyfikacji porozumienia. Organizacja podaje, że negocjacje mają być kontynuowane z myślą o Światowym Zgromadzeniu Zdrowia w maju 2027 r.
Dlatego stwierdzenie, że globalne przygotowania są już zakończone, byłoby przedwczesne. Umowy międzynarodowe tworzą ramy współpracy, ale skuteczność zależy również od krajowych przepisów, laboratoriów, personelu, zapasów i zaufania społecznego. W sytuacji kryzysowej znaczenie ma także jasne informowanie o tym, co wiadomo, czego jeszcze nie wiadomo i jakie działania podejmują właściwe instytucje.
Dlaczego ważne jest podejście „Jedno zdrowie”?
Deklaracja zwraca uwagę na zależności między zdrowiem ludzi, zwierząt i środowiska. Wczesne rozpoznanie zagrożeń wymaga współpracy laboratoriów, służb weterynaryjnych, ochrony zdrowia i instytucji monitorujących środowisko. Taka współpraca nie przewidzi każdego kryzysu, ale może poprawić wymianę danych i pomóc szybciej rozpoznać sygnały ostrzegawcze.
Przygotowanie dotyczy również nierównego dostępu do pomocy. WHO podkreśla, że środki zapobiegawcze i medyczne powinny docierać do krajów oraz społeczności w sposób sprawiedliwy. To ważne, bo choroby zakaźne mogą przekraczać granice, a słaby dostęp do testów, leczenia czy informacji utrudnia ograniczanie skutków epidemii. Międzynarodowa solidarność w tym kontekście oznacza konkretne zdolności i współpracę, nie tylko wspólne deklaracje.
Spotkanie ONZ przypomniało, że gotowość wymaga pracy w spokojnych latach, a nie dopiero po pojawieniu się kryzysu. O jej skuteczności będą świadczyć konkretne rozwiązania, finansowanie i dostępność pomocy, zwłaszcza tam, gdzie systemy zdrowia mają najmniejsze zasoby.
Źródła
- WHO, komunikat po spotkaniu wysokiego szczebla ONZ, 25 września 2026 r.
- Zgromadzenie Ogólne ONZ, spotkanie dotyczące zapobiegania pandemiom, 25 września 2026 r.
Zapowiedź radiowa: Państwa wróciły do rozmowy o przygotowaniu na przyszłe pandemie. Co już uzgodniono, a nad czym WHO nadal prowadzi negocjacje?
